YÖK Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamındaki araştırma görevlilerinin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kararı ile 50/d kadrolarına geçirilişinin sadece FETÖ terör örgütü ile bağlantılı sunulmasının öğrenciler için haksız bir zan oluşturduğunu ve algı olarak yanlış olduğunu söyledi. Saraç, yaptığı açıklamada, ÖYP kapsamında olup, 674 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile statüleri 50/d olarak değiştirilen araştırma görevlilerine ilişkin açıklamalarda bulundu. ÖYP'nin 23 Mart 2010 tarihli YÖK Yürütme Kurulunun kararıyla başlatıldığını vurgulayan Saraç, ÖYP'nin kurgulanmasındaki temel nedenin öğretim üyesi ihtiyacı olan diğer yükseköğretim kurumlarının araştırma görevlilerine, talep edilen alanlarda akademik olarak daha yetkin üniversitelerde lisansüstü eğitim yaptırarak, öğretim üyesi yetiştirilmesini sağlamak olduğuna dikkat çekti. Saraç, bu kapsamda 2010'dan itibaren ÖYP kapsamında atanan aday araştırma görevlisi sayısının 13 bin 179 olduğunu bildirdi.
Üniversiteler ÖYP kadrolarını kullanmak istemiyordu
Üniversitelerin pek çoğunun bu program başlatıldığı tarihten itibaren ÖYP kadrolarını kullanmak istemediğine dikkati çeken Saraç, bazı büyük üniversitelerin de ÖYP kadrolarını kesinlikle kullanmadığını belirtti. Bu kadroların çoğu zaman YÖK tarafından üniversitelere kendilerinin talepleri olmaksızın verildiğini söyleyen Saraç, bir kısım üniversitelerde bu kadrolardaki araştırma görevlileri ile rektörlükler arasında bundan dolayı idari yargı sürecinin yaşandığını ve yaşanmaya da devam ettiğini kaydetti. Bunun pek çok sebebinin yanı sıra rektörlerin ve üniversite hocalarının "usta-çırak" ilişkisiyle öğrenci yetiştirip araştırma görevlisi yetiştirmelerini ve kendilerinden sonra o bölümü devam ettirecek araştırma görevlisi seçiminde kendilerinin görüşlerinin de yer almasını istemelerinin yattığını ifade eden Saraç, diğer taraftan talebin yoğun olmadığı bazı illerdeki üniversitelerde kadroya geçip İstanbul ve Ankara gibi illerde doktora eğitimini yapanların kadrolarının bulunduğu yerlere dönüşünde ve intibaklarında sorunların yaşandığını belirtti. Saraç, ÖYP'nin diğer cari usuldeki 33/a ile 50/d'deki araştırma görevlileri ile ayrı bir 3. kategori oluşturduğunun da altını çizerek, bu durumun da araştırma görevlileri arasında uyumsuzluklara ve çekişmelere neden olduğunu söyledi. Saraç, KHK ile üniversitelere, o üniversitenin iradesi ve seçimi dışında yerleştirilen bu araştırma görevlilerinin, başta başarı olmak üzere yeniden değerlendirilmesi imkanı tanındığını belirterek, "Ayrıca eleştiri konusu olan, ÖYP ile bu araştırma görevlilerine mecburi hizmet yüklenmesi de KHK ile kaldırılmıştır." dedi. Yekta Saraç, doktora eğitimi bitmeden bir kısım araştırma görevlisinin geri çağrıldığını, geri çağrılan üniversitelerde bu araştırma görevlilerinin sürdürecekleri lisansüstü program bulunmadığının görüldüğünü belirterek, bu ve benzeri sorunları önlemek amacı ile YÖK Genel Kurulu'nda bazı kararların alındığını ve üniversitelerdeki durumun özenle takip edilmesinin kararlaştırıldığını bildirdi.
Rektörler YÖK'e davet edildi
Bu kararların en son 27 Eylül'de YÖK'e davet edilen rektörlere de iletildiğini bildiren Saraç, ÖYP kapsamındaki araştırma görevlilerine ilişkin üniversitelerde uygulanacak kararları şöyle anlattı:
"Başka üniversitelerde lisansüstü eğitim gören araştırma görevlilerinin kadrolarının bulundukları üniversiteye geri çağrılması işlemlerinde, kadrosunun bulunduğu üniversitede lisansüstü eğitim yaptığı programın bulunmasına üniversitelerce dikkat edilecek. Geri çağrılma işlemi değerlendirilirken lisansüstü eğitim yapılan alanın niteliği, teknik ve akademik destek verebilecek öğretim üyesi sayısı ile bilimsel çalışma yapılabilecek imkanlar, kütüphane çalışması gerektirip gerektirmediği, lisansüstü eğitim yapılacak alanın fen, mühendislik ve sağlık bilimlerinde olması halinde ise tam gün laboratuvar çalışmasına katılma zorunluluğu gibi hususlara üniversitelerce özen gösterilecek. Lisansüstü eğitim yaptığı programın kadrosunun bulunduğu üniversitede faal olmamasına rağmen geri çağırma işlemi yapılacak araştırma görevlisi olduğu takdirde, geri çağırma işlemi yapılan üniversiteler YÖK tarafından uyarılacak."